HM, ESB og alþjóðastjórnmál

Frá því ég flutti til Bandaríkjanna 1992 hefur mér leiðst fótbolti. Ég spilaði sjálf sem krakki og átti mín uppáhaldslið í ensku og svona, en þegar kona býr í bæ þar sem hægt er að velja á milli LA Lakers og LA Galaxy, þá er ekki erfitt að velja.

Um daginn sat ég á kaffihúsi í Frakklandi með vinum mínum. Fótbolti í gangi og tvö sæti laus sem snéru að skjánum. Ég kippti upp bók, settist með bakið í skjáinn og leyfði þeim að horfa. Man ekki einu sinni hvaða lið voru að spila. En ég setti fram tilgátu þá. Slakt gengi Evrópuliða á mótinu (á þeim tímapunkti) endurspeglar valdatilfærslu sem á sér stað í alþjóðakerfinu. Við höfum nefnilega búið við e-s konar valdatóm síðustu árin og það hefur vantað valdamiðju sem okkur alþjóðastjórnmálafræðingum finnst alltaf að þurfi að vera til staðar. Sumsé: Völdin eru að færast til og gömlu evrópsku stórveldin ráða ekkert við breytingarnar. Vinkona mín, mikill ESB-sinni, benti á að einmitt þess vegna þyrftu Evrópulöndin að standa saman.

Ég játa nú að viðbót hennar við tilgátuna er sennilega rétt. Þrjú ESB lið standa eftir í HM. Holland keppir við Spán eða Þýskaland um titilinn. Margir segja líklegt að það verði Þýskaland. Tvö upprunaleg aðildarríki Evrópubandalaganna og allt eru þetta ríki sem setja Evrópusamstöðu ofarlega á dagskrá í sinni utanríkispólitík. Annað en Bretland, t.d., sem er alltaf hálfhikandi við að vera fullur meðlimur.

Vinkona mín myndi auðvitað vilja túlka þetta þannig að Ísland ætti að ganga í ESB. En ég efast um að karlalandsliðið okkar myndi skána eitthvað við það.

KSÍ og kampavín

Mér finnst alveg ótrúlegt að nokkur maður skuli verja það að hafa notað kreditkort vinnuveitanda síns til að kaupa sér fylgd "gleðikvenna" meðan hann spreðar milljónum á kampavín (lesið endilega góða athugasemd hér um fáránlegt orðalag í kringum vændi).

Hvort sem um er að ræða að maðurinn hafi notað kortið til að kaupa kampavín fyrir lægri upphæð, og það síðan straujað aftur, eða að hann hafi viljandi eða í vínæði eytt hærri upphæðum en hann kannski vildi gangast við. Hvort sem hann notaði kortið vinnuveitanda síns meðvitað eða óvart. Mín persónulega skoðun er að fólk ætti að láta það ógert að kaupa manneskjur yfir höfuð, sama í hvaða tilgangi það er. Og ekki halda því fram að þetta sé bara vinnusamningur.

Að kaupa aðra manneskju með milligöngu vinnuveitanda síns er svo allt annar handleggur.

Vinnuveitandi þessa manns heldur utan um skipulagt tómstundastarf langflestra íslenskra barna sem taka þátt í íþróttum. Vinnuveitandinn hefur varið manninn - eins og einhver risaeðla, afsakið, skriðjökull, reyndi að gera í Kastljósinu - með því að hann hafi fengið endurgreitt. Þrátt fyrir það telur dómari ekki ástæðu til að dæma manninum í hag. Sami dómari sakfelldi rekstraraðila strippklúbbsins fyrir skattamisferli, svo ekki var hann að hygla heimamanninum.

Vinnuveitandinn segir manninn vera fórnarlamb og enga ástæðu til að vera með yfirlýsingar um að kaup á strippi og manneskjum samræmist ekki stefnu hans og markmiðum. Vinnuveitandinn ætlast til að fólk setji börn sín í hendurnar á félagsskap sem normalíserar kaup á manneskjum. Er þetta það jákvæða sem fólk vonast til að börnin sín læri í íþróttahreyfingunni? Hefur ÍSÍ ekkert um málið að segja?

Mona Sahlin var staðin að því að misnota kort vinnuveitanda síns. Hún sagði af sér í kjölfarið. Ég verð að segja að mér finnst bílaleiga, bleiur og Toblerone saklausari innkaup en kampavín og konur. En grunnatriðið er það sama. Hún sagði af sér af því hún braut reglurnar. Hún notaði kort annars aðila til að fjármagna eigin neyslu - þótt hún hafi endurgreitt seint og um síðir.

Sem vekur kannski stærstu spurninguna í þessu samhengi: var viðkomandi starfsmaður að kaupa inn fyrir fleiri en sjálfa sig?

ólíkt hafast svínin að

Heyrði í vinkonu minni í Úkraínu í kvöld. Þar hefur svínaflensan stungið sér harkalega niður og ótti gripið um sig meðal almennings. Lyf eru ekki aðgengileg, fyrir utan að fólk treystir læknum álíka vel og pólitíkusum. Hún rekur alþjóðamálastofnun í Kiev og er að velta fyrir sér að bjóða fólki að vinna að heiman, enda eru flestir starfsmenn hræddir við að smitast.

Stjórnendur sjónvarpsstöðva virðast lesa ástandið eitthvað öðruvísi en hún Olga mín. Laugardagsmyndirnar eru Faraldur (Epidemic) og Heimsendir (Apocalypse). Ætli þetta falli undir ábyrgð fjölmiðla á upplýstri og gagnrýnni umræðu?

AMX - síðastir með fréttirnar?

Mikið ægilega er gott að opna ekki netið í heilan dag.

Ég kíkti á Eyjuna í kvöld og sá þessa fyrirsögn: AMX: Egill ræðst gegn eigin þjóð. Pistillinn er eftir Friðbjörn Orra Ketilsson, stjórnarmann í útgáfufélagi AMX, og þar segir að Egill sé að ráðast gegn landi og þjóð með því að gera athugasemd við "góða" einkunn Íslands á spillingarskalanum, enda sé góð einkunn "forsenda þess að erlendir aðilar sýni landinu áhuga."

Ég er ekki sannfærð um að áhugi erlendra fjárfesta sé endilega jákvæður, þótt hann geti oft verið það, en það er ekkert aðalatriði hér. Það merkilega við þetta er að það eru réttar fjórar vikur frá því að Egill sjálfur birti bréfið á bloggi sínu, sbr. hér. Nú velti ég því fyrir mér hvort a) einhver sérstök ástæða sé fyrir því að athugasemd AMX birtist svona seint, eða b) AMX sé svona lengi að lesa helstu blogg/fréttir landsins?

Hitt, hvort rétt sé hjá Agli að TI hafi yfirsést eitthvað í mati sínu á gegnsæi fjölmiðla (og íslensks samfélags), læt ég lesendum um að dæma.

þagnarskylda

Ég heyrði viðtal í morgun við Helga Felixson, þann sem mun frumsýna heimildamyndina Guð blessi Ísland eftir helgi. Mér fannst athyglisvert að Davíð Oddsson neitaði að tala við hann og bar fyrir sig þagnarskyldu. Skrýtið ef satt er. Hvar var sú þagnarskylda þegar Davíð mætti í hvert fjölmiðlaviðtalið á fætur öðru sl. ár? Þar af eitt sem talið er að hafi leitt til beitingar hryðjuverkalaga gegn Íslandi og íslenskum fyrirtækjum.

nýjar lausnir

Það er ótrúleg hvíld í því fólgin að losna við að heyra fréttir af Icesave alla daga. Hér eru helstu fréttirnar af morðgátu sem leystist með aðstoð brjóstastækkana. Lögreglan finnur víst alltaf nýjar leiðir til að nota tæknina. Lík konu var svo illa farið, tennur og fingur fjarlægðir, að ekki var hægt að nota fingraför eða tannlæknaskýrslur til að bera kennsl á hana. Konan var hins vegar með brjóstastækkanir, og á púðunum eru víst raðnúmer. Þannig leystist morðgátan. Kona ætti kannski ekki að vera skilyrðislaust á móti fegrunaraðgerðum?

kallað á kraftaverk

Ég sat á flugvelli í nótt og heyrði ítrekað kallað á allskyns starfsfólk. Best var þegar nokkrum sinnum heyrðist: "Paging Miracle, paging Miracle. Miracle, please report...". Við hefðum kannski átt að prófa þetta heima á klakanum síðastliðinn vetur, þótt kraftaverkið hafi eitthvað látið á sér standa þarna líka, miðað við hversu oft var kallað.

hamingjan

Hamingjan ku vera best af öllu sköpunarverkinu. Síðustu daga hef ég verið að spjalla við fólk sem hefur látið fréttirnar eiga sig í sumarfríinu og því líður öllu mun betur andlega en þeim sem hafa verið að fylgjast með fréttum. Ein (sem hefur ekki verið í fréttabindindi) sagði mér svo frá þessari stúdíu, þar sem blogg eru skoðuð til að meta hamingjustig í heiminum. Fréttin sem fjallaði um rannsóknina bendir á að dagurinn sem Obama var kjörinn forseti hafi verið sá hamingjuríkasti í fjögur ár og dánardagur Michaels Jacksons einn hinn ólánlegasti.

Gæti DataMarket ekki búið til svona vél yfir íslensk blogg? Mér þætti að minnsta kosti áhugavert að fylgjast með líðan þjóðarinnar í gegnum kreppuna.

forgangsverkefni

Brendan vinur minn frá Los Angeles (sem býr núna í Denver) er ótrúlega skemmtileg týpa. Hann skrifar á bloggið The Living Room Times, sem heitir eftir blaði sem hann stofnaði og rak í high school. Auk þess að vera lögfræðingur, maki og tveggja barna faðir (27 ára gamall) twittar hann, bloggar og feisbúkkar eins og vindurinn.

Í gær setti hann tengdi hann á þessa grein, og henti grín að því að bandaríska þingið, hafandi leyst öll helstu vandamál ríkisins, hefði nú snúið sér að því að banna sjónvarpsauglýsingar á lyfseðilsskyldum lyfjum, og sérstaklega á lyfjum við risvandamálum. Það er sennilega aldrei hægt að gera öllum til geðs hvað varðar forgangsverkefni ríkisstjórna eða þinga, en ég held að það yrði öllum ofboðið ef þingið færi að einbeita sér að svona löguðu hér á landi.

Til að fyrirbyggja allan misskilning, þá virðist ólíklegt að auglýsingabannið verði að raunveruleika, en ein helsta ástæðan sem er gefin fyrir því að banna auglýsingar á þessum lyfjum sérstaklega er að það særi sómakennd áhorfenda að heyra þennan texta: "Leitaðu læknis ef þér rís hold í meira en fjóra tíma samfleytt." Þessu má víst ekki sleppa.

fréttamat

Ætlaði að "slappa af" yfir heimsfréttunum þegar ég kom heim í kvöld og kveikti á CNN. Þá er, að því er virðist, heill þáttur um umfjöllun CNN um minningarathöfnina um Michael Jackson. Er virkilega ekkert fréttnæmara að fjalla um? Það eru stríð, krísur, kjarnorkuvopnasamningar sem hægt væri að fjalla um, bara í dag. Syrgjum Michael Jackson, hirðum ekki um látna Afgani heitir þessi grein sem ég mæli með áður en fólk fer að horfa á minningarathöfnina (þó tónlistin hafi kannski verið góð). Og ef fólk er ekki í stuði fyrir "alvöru" fréttir, þá er a.m.k. hægt að gera grín að Söru Palin, sem telur að ef hún byggi í Hvíta húsinu, þá myndi lagadeildin þar verja sig gegn rógburði.

Jackson á víst börnin

OK, ég er fallin í Jackson gryfjuna. Var að velta því fyrir mér á Facebook hvort plötusalan myndi duga til að draga bú hans upp úr skuldagryfjunni (nemandi minn benti mér þá á að hann hefði nýlega selt réttinn af öllum sínum verkum), þegar vinkona mín í Los Angeles spurði hvort ég hefði séð viðtalið við Debbie Rowe um faðerni barnanna. Svo bætti hún þessu við; viðtalið við Rowe ku hafa verið falsað. Aðeins virðulegri fréttastofa hefur svo pikkað þetta upp. Verður gaman að sjá hvort þetta nær að verða jafn víðlesinn "sannleikur" og fréttin í gær, en þetta er líklega ekki nógu spennandi.

að eiga vatn

Var að lesa um breytingar á vatnalögum í Colorado, og öðrum ríkjum í vesturhluta Bandaríkjanna. Rigning þar er af skornum skammti og það getur verið fokdýrt að vökva garða. Þar hafa ca. aldargömul lög gilt um rétt til vatns, sem hafa gert það að verkum að fólk hefur verið að brjóta lög með því að safna regnvatni. Þú þarft nefnilega að eiga rétt til grunnvatns á lóðinni sem húsið stendur á, til að eiga réttinn til regnsins sem fellur á þakið.

Þetta minnti mig á jórdanskan fræðimann sem ég tók viðtal við fyrir BA-ritgerðina mína fyrir margt löngu, en hún fjallaði um áhrif ferskvatns á deilur milli Ísraela og Palestínumanna. Þessi jórdanski hafði verið að ræða upptök vatns við tyrkneskan kollega og hafði sagt í framhjáhlaupi "En auðvitað kemur vatnið frá Guði," og bent til himins. Sá tyrkneski varð þá óður og uppvægur, og hrópaði "Nei, vatnið kemur frá Tyrklandi."

973% aukning

Tónlist Michaels Jacksons hefur fylgt mér í gegnum lífið eins og flestum af minni kynslóð. Held samt ekki að ég hafi smellt á meira en 1-2 fréttir um andlátið og hef látið mér fyrirsagnirnar duga. En það er greinilega ekki hægt að segja það sama um heimsbyggðina - sem fréttir herma að hafi skekist við fréttirnar - því á Twitter gengur sú saga að áhorf á CNN hafi aukist um 973% á tímabili á fimmtudag þegar fréttirnar bárust. Ekki nema von að það sé fátt annað í "fréttum".

Baulaðu nú Búkolla

Ég skrifaði um það fyrir nokkrum dögum að umræðan um Evrópusambandið hérna væri á frekar lágu plani. Fólk ber það fyrir sig að upplýsingar séu ekki nægjanlegar til að það geti mótað sér skoðun. Ég sé að Kolfinna talar um þetta í pistli á blogginu sínu og bendir á það sama og ég gerði; það er nóg til af upplýsingum ef fólk vill hafa fyrir því að kynna sér málið. Ég er eiginlega komin á það að við séum eins og litli strákurinn í þjóðsögunni um Búkollu, á flótta undan mikilli ógn og alltaf í leit að töfralausnum. Ég er hins vegar hrædd um að það verðum við sem sitjum föst í gatinu og verðum þar að steini ef við förum ekki að taka ákvörðun.

Einn helsti vandinn er að mínu mati að við stöndum frammi fyrir pólitísku verkefni og erum að leita að tæknilegri lausn. Tæknilega lausnin er að koma gjaldeyrismálunum í lag. Pólitíska lausnin er að skapa sátt um hvernig það verður gert. Mér heyrist á umræðu í samfélaginu að flestir séu sammála um að við þurfum að taka upp annan gjaldmiðil. Eini fjölþjóðlegi gjaldmiðillinn sem ég man eftir er evran. Við tökum hana ekki upp einhliða - ef við ætlum að vera trúverðug í alþjóðasamfélaginu - svo verkefnið hlýtur að vera að skapa sátt um pólitísku leiðina. En við kunnum ekki að taka á pólitískum vanda svo fylgismenn ólíkra sjónarmiða tala bara hver í kapp við annan og reyna að yfirgnæfa þann sem síðastur kvað sér hljóðs. Við ættum kannski að fara í námskeið í að hlusta?

Ég er sjálf að renna í gegnum skýrslu um þróun Evrópumála fyrir erindi sem ég held á vegum stjórnmálafræðideildar á morgun. Ég fékk eiginlega hláturskast þegar ég las innganginn, því það er algjörlega lýsandi fyrir umræðuna. Á 13 mánuðum sátu 16* manns í 11 manna nefnd. Er nokkur von að við komumst áfram í þessari umræðu?

*Samkvæmt upptalningu í inngangi áttu 15 manns sæti í nefndinni. Önnur manneskja skrifar þó undir sérálit Framsóknarflokks sen sá fulltrúi sem er nefndur í inngangi, svo það virðast hafa verið 16 manns sem áttu þarna sæti á 13 mánuðum.

Flokkaflakkarar

Ég sat á veitingastað hér í Róm í dag þegar hrekkjuglott birtist framan á kollega mínum ítölskum. Inn hafði gengið maður að nafni Clemente Mastella, sem er e-s konar Kiddi sleggja Ítalíu, en hann hefur setið á þingi fyrir eina fjóra flokka. Hann er talinn hafa fellt ríkisstjórn Prodis. Þegar Mastella skiptir um flokk gerir hann það þó á ljóðrænni hátt en íslenskir flokkaflakkarar. Þegar hann lýsti nauðsyn þeirrar ákvörðunar sinnar að færa sig milli flokka, þá fór hann með ljóð eftir Pablo Neruda, sem lýsir þörfinni fyrir það að breyta og skipta um. Það sé bara ekki hægt að hafa alltaf sömu skoðun.

Í takt við staðalímyndina af ítölskum pólitíkus, þá snæddi Mastella hádegismat með þremur öðrum körlum á aldur við sig. Þegar þeir voru búnir að borða tvöfaldaðist fjöldinn við borðið, háraliturinn lýstist umtalsvert og meðalaldurinn lækkaði um helming. Ítalski kollegi minn benti á eina ungu konuna við borðið og sagði: leggið þetta andlit á minnið. Hún verður örugglega orðin sjónvarpsstjarna áður en langt um líður. Gaman að svona fyrirsjáanlegum hlutum stundum.

hundur Pútíns fær gervihnattaól og dillar skottinu

Labrador tíkin hún Connie (í höfuðið á Condoleezzu Rice) fékk gjöf í dag frá fyrsta varaforsætisráðherra Rússlands. Gjöfin er ól sem er tengd við gervihnött svo hægt er að rekja allar ferðir hennar. Pútín sagði, þegar ólin hafði verið fest á Connie: Sko, hún dillar skottinu. Það þýðir að hún sé hrifin.

Merkilegar fréttir! Ætli Pútín og lífverðir hans hafi engar áhyggjur af því að hægt sé að rekja ferðir hans í gegnum hundinn?